Rosa Luxemburg Stiftung » Deutsch

Wybierz język »

  • Polski
  • English
  • Deutsch
Róża Luksemburg

Europa

Uwaga TTIP

Europa, 20 maj 2015

Zagrożeniom związanym z przygotowywanym przez USA i Unię Europejską porozumieniem TTIP (Transatlantyckim Partnerstwem w Dziedzinie Handlu i Inwestycji) poświęcona była konferencja zorganizowana 21 kwietnia w Warszawie przez redakcję polskiej edycji „Le Monde Diplomatique“, Polskie Towarzystwo Ekonomiczne i Fundację im. Róży Luksemburg.
 
-    Choć TTIP dotyczy głównie kwestii ekonomicznych, to umowa będzie miała wpływ na
inne dziedziny życia. Dyskutując o TTIP, debatujemy w istocie rzeczy o kształcie demokracji w Unii Europejskiej – podkreśliła, otwierając konferencję, dr. Joanna Gwiazdecka, dyrektor warszawskiego Biura Fundacji im. Róży Luksemburg.

John Hilary, prezes fundacji War on Want, stwierdził, że choć rozmowy w sprawie TTIP rozpoczęły się dwa lata temu, to już w latach 90. pracowano nad liberalizacją przepisów dogodną dla największych korporacji w Europie i USA. Działania zmierzające do totalnej deregulacji przerwał kryzys, wrócono do nich i nadano im formalny kształt w 2013 r. Według Johna Hilary’ego TTIP ma zapobiec dalszemu zmniejszaniu udziału USA i UE w gospodarce światowej, a także wpisuje się w kontekst geopolitycznej rywalizacji z Rosją. Chodzi m.in. o zmniejszenie udziału rosyjskiego gazu w UE poprzez dostawy gazu z USA.

Zdaniem prezesa fundacji War on Want korzyści, jakie mieliby odnieść zwykli obywatele z TTIP, są wątpliwe, zaś zagrożenia realne. John Hilary przypomniał, że w wyniku podpisania przez USA, Kanadę  i Meksyk umowy o wolnym handlu NAFTA liczba miejsc pracy wcale nie wzrosła, jak zapowiadano, lecz skurczyła się (o milion w USA i dwa miliony w Meksyku). Główne zagrożenia TTIP to - poza redukcją miejsc pracy - także ograniczenie praw pracowniczych i osłon socjalnych, pogłębienie procesu prywatyzacji poprzez objęcie nią m.in. usług publicznych (edukacji, służby zdrowia), osłabienie pozycji państwa wobec wielkich ponadnarodowych korporacji, degradacja środowiska naturalnego i otwarcie na żywność modyfikowaną genetycznie (GMO).

- Ogromna większość z nas poniesie koszty z powodu podpisania TTIP, a tylko nieliczni odniosą dzięki tej umowie zyski – przekonywała prof. Leokadia Oręziak ze Szkoły Głównej Handlowej, analizując skutki porozumienia NAFTA dla Meksyku. Marcin Wojtalik z Instytutu Globalnej Odpowiedzialności omówił zawarty w projekcie umowy mechanizm ochrony inwestycji (ISDS), który pozwala wielkim korporacjom ubiegać się przed arbitrażem międzynarodowym o wielomiliardowe odszkodowania m.in. za utracone zyski w wyniku zmiany regulacji prawnych w danym państwie. Ponadto TTIP przewiduje powołanie specjalnego ciała regulacyjnego, do którego poszczególne państwa musiałyby zgłaszać teksty projektowanych zmian w prawie mogące wpływać na realizację umowy transatlantyckiej. To w sposób fundamentalny podważa rolę demokratycznie wybranych organów władz.

Grzegorz Konat z Instytutu Badań Rynku Konsumpcji i Koniunktur zaliczył TTIP do mitów wolnego handlu - wprowadzenie umowy w życie uspołeczni jej koszty i sprywatyzuje zyski. Maria Świetlik z Internet Society Polska i Konrad Gliściński z Fundacji Kaleckiego zwrócili uwagę na ograniczenie przez TTIP praw człowieka. Umowa od początku była negocjowana w tajemnicy i do tej pory – mimo społecznego nacisku – niewiele o niej wiadomo. To złamanie prawa do informacji. TTIP zagraża także prawom konsumenckim, ochronie danych osobowych, prawom własności intelektualnej. Jakub Grzegorczyk ze związku zawodowego Inicjatywa Pracownicza opisał zagrożenia wynikające z TTIP dla rynku pracy i praw pracowniczych, zaś Dorota Metera z Zielonego Instytutu przestrzegła przed przyjęciem przez Unię Europejską amerykańskiego przemysłowego modelu produkcji rolnej, który może doprowadzić do likwidacji milionów niewielkich gospodarstw rolnych w UE, a także do rozpowszechnienia żywności modyfikowanej genetycznie.  

Uczestnicy konferencji otrzymali broszurę Johna Hilary’ego „Transatlantyckie Partnerstwo w Dziedzinie Handlu i Inwestycji. Fundament deregulacji, atak na miejsca pracy, kres demokracji”.


Krzysztof Pilawski
 

Najnowsze w dziale

Bezsilność wobec migrantów
Europa, 20 maj 2015
Kryzys i opór
Europa, 20 maj 2015
Energia dla energii
Europa, 29 październik 2014
Pamiętajmy o Zagładzie
Europa, 29 październik 2014
Wizyta „BeReshith” w Warszawie
Europa, 1 lipiec 2014